5
DODEN
TIJDENS ORANJEFEEST TE APELDOORN
[UPDATE 01-05-2009 13:24]
Een auto die in volle
vaart door de
menigte langs de voor Koninginnedag afgezette route in Apeldoorn reed,
heeft 17
slachtoffers veroorzaakt, van wie er vijf zijn overleden.
De vijfde dode is niet de
verdachte, de
38-jarige Karst T. uit Huissen,
zoals even werd gedacht. Dat heeft een woordvoerster van het Lukas
Ziekenhuis
in Apeldoorn bevestigd. Het vijfde omgekomen slachtoffer was eerder
gewond in
dat ziekenhuis opgenomen. De verdachte van de aanslag ligt in een ander
ziekenhuis.
De slachtoffers zijn afkomstig uit heel het land. De vijf overleden
mensen zijn
drie mannen en twee vrouwen. De gewonden zijn vijf mannen, vier vrouwen
en drie
kinderen van 9, 15 en 16 jaar. De verwondingen variëren van
kneuzingen en
botbreuken tot hersen- en schedelletsel.
Een aantal
gewonden moest ter plaatse gereanimeerd worden.
Onder de gewonde slachtoffers van de kamikazeactie zijn familieleden
van leden
van een Tilburgse drumband, een
politieagent en een
medewerker van de Koninklijke Marechaussee. Volgens de politie is de
man
vermoedelijk zelfs door twee afzettingen gereden, omdat de weg zelf ook
al was
afgezet.
Vliegende vaart
Vlak nadat de bus met de koninklijke
familie het
kruispunt Jachtlaan-Loolaan was
gepasseerd, vloog de
al zwaar gedeukte 16 jaar oude Suzuki Swift
in
vliegende vaart door de mensenmassa de kruising op. Hij zou, volgens
getuigen,
minstens
,,Hij kwam uit het niets,’’ stelt een fotograaf die langs de weg
stond. ,,En sleepte tien tot vijftien mensen mee. Er ligt overal bloed
en er
worden mensen gereanimeerd. Het ziet er verschrikkelijk uit.’’
Omstanders probeerden gelijk hulp te bieden, maar werden door de
politie op
afstand gehouden.
De koninklijke familie zag het ongeluk
gebeuren.
Getuigen zagen leden van de familie huilen. Koningin Beatrix reageerde,
volgens
Simon Boon van de Apeldoornse
Oranjeverenigingen,
'zeer aangeslagen'. Boon zat ook in de bus en zag de geschokte
gezichten van de
leden van de koninklijke familie. Boon
sprak van een
,,enorme impact, niet alleen voor Apeldoorn, maar voor het hele
land.’’
De hulpverlening kwam snel op gang, benadrukte burgemeester De Graaf,
zowel
door diensten als door toeschouwers. Er werden tien ambulances ingezet,
waarvan
de eerste twee vier minuten na de alarmering arriveerden en de derde na
vijf
minuten. Ook drie traumahelikopters en een Rode Kruis-team
zijn ingezet.
Tien mensen die in het publiek het drama zagen gebeuren, hebben zich
overdag
bij Slachtofferhulp gemeld, dat tot 22.00 uur donderdagavond bereikbaar
blijft
via telefoonnummer 0900 -0101.
Koningin leeft mee
Koninging Beatrix heeft via een in een
korte
televisieverklaring haar medeleven betuigd aan de slachtoffers en
verwanten.
Beatrix, zichtbaar geëmotioneerd en aangeslagen door de
gebeurtenissen,
zegt,
mede namens de andere leden van de koninklijke
familie, zeer geschokt te zijn door de gebeurtenissen.
De Koningin sprak van een "vreselijk drama, op een dag die nog wel zo
mooi
begon". De Koninklijke familie heeft de verdere activiteiten rond
Koninginnedag
afgelast. De feest locaties in de stad zijn vrijwel verlaten.
Vlaggen halfstok
De vlag van Paleis ’t Loo in Apeldoorn is
donderdagmiddag rond twee uur halfstok gehangen. Ook zijn alle
versieringen die
bij het paleis hingen weggehaald. Dat melden ooggetuigen. Verder is
opgeroepen
om alle vlagen op overheidsgebouwen halfstok te hangen.
Condoleanceregister
De gemeente opent vrijdag een condoleanceregister in het stadhuis van
Apeldoorn. Dat heeft burgemeester Fred de Graaf donderdag tijdens een
persconferentie bekendgemaakt.
Op internet werd al een condoleanceregister geopend voor de
slachtoffers van de
aanslag in Apeldoorn. Daar zijn al duizenden berichtjes achtergelaten
door
mensen die een afschuw uitspreken over het drama in Apeldoorn.
Op de onheilsplek zelf heerst donderdagmidag
kwart
voor drie een merkwaardige stilte. De plek is met groene hekwerken
afgeschermd
en daarachter zijn de autoriteiten druk doende met onderzoek. Het
publiek wordt
op ruime afstand gehouden.
Sirenes en helikopters zijn niet meer te horen. Achter de hekken
bevindt zich
het wrak van de auto, die tegen het monument op de kruising tot
stilstand kwam.
Ook ligt de plek nog bezaaid met persoonlijke bezittingen en rommel.
Onder degenen die gewond raakten bij het incident bevinden zich vijf
familieleden van leden van de Tilburgse
drumband
Prinses Juliana. De aard van hun verwondingen is niet bekend. Dat heeft
de
vrouw van een bestuurslid van de drumband vanuit Tilburg gezegd. De
drumband,
die bestaat uit 25 leden met een verstandelijke beperking, stond met
familieleden op de kruising te wachten om aan het defilé deel te
nemen. .
’Gewone’ gewonden naar
buiten
Mensen die donderdag buiten de koninginnefeesten
om
de spoedeisende hulp of de huisartsenpost van het ziekenhuis in
Apeldoorn
bezochten, zijn voor zover hun toestand dat toeliet naar buiten
gestuurd om
plaats te maken voor de slachtoffers van het incident bij De Naald.
Volgens
ooggetuigen arriveerden er mensen met hoofd- en andere wonden, gebroken
ledematen en totaal in de war bij het ziekenhuis.
’Ik hoorde allerlei
verhalen’
In Amsterdam hebben de meeste mensen gehoord van de gebeurtenissen in
Apeldoorn. ,,Ik hoorde allerlei verhalen van mensen die hier
lopen,’’ zei Milou de Hollander (23), die
bij het Sarphatipark met een aantal
vriendinnen
zelfgebakken koekjes en kleren staat te verkopen.
,,Ik weet nog niet of het een ongeluk of een aanslag was,’’
vertelde ze. Volgens haar heeft het incident geen al te grote gevolgen
voor de
feestvreugde in Amsterdam. ,,Hier speelt het niet echt.’’
De Hollander zei er wel begrip voor te hebben als in de hoofdstad
activiteiten
zouden worden afgelast, vooral als er in Apeldoorn mensen zijn
omgekomen. ,,Dat
vind ik wel redelijk. We herdenken ook op 4 mei de doden.’’
Ook Carla Stoppelman (55), die uitgedost met een oranje hoofdtooi langs
de
vrijmarkt slentert, heeft al van het drama gehoord. ,,Mijn moeder belde
me
op.’’ Zij weet niet wat er precies aan de hand is. ,,Ze zeggen dat
het met opzet is gebeurd.’’
Stoppelman vindt het geen goed plan om concerten of andere activiteiten
in
Amsterdam af te gelasten. ,,Nee, wat een onzin. Het leven gaat gewoon
door.’’
Annie Bergema staat samen met haar dochter
en
kleinkind spullen te verkopen. Zij hoorde het nieuws van haar man, die
haar
opbelde. ,,Hij zei: in Apeldoorn is het niet zo goed.’’
Dochter Tjitske Bergema
(42) is van mening dat de festiviteiten in Amsterdam gewoon moeten
doorgaan.
,,Het lijkt me moeilijk af te gelasten met al die mensen.’’ Het
annuleren van evenementen is volgens haar zeker een slecht plan. ,,Dat
vind ik
een beetje overtrokken. Dat moet je aan de mensen zelf laten.’’
Burgemeester Apeldoorn: ,,Grote
schrik’’
Burgemeester Fred de Graaf heeft het publiek in Apeldoorn uitgelegd
waarom de
rest van het feestprogramma is afgelast. Hij sprak in een microfoon van
grote
schrik. ,,De beelden die de politie heeft meegekregen zijn aanleiding
geweest
om het officiële programma af te breken.’’ De burgervader zei zich
naar het commandocentrum van politie en hulpverlening te spoeden ,,om
een
totaalbeeld te krijgen van de situatie.’’ De Graaf dankte de
geschokte toeschouwers voor de aandacht. Mensen staan verslagen in het
gebied
waar een auto vele gewonden maakte.
’Het leek een rare act’
,Ik dacht dat het een hele rare act was. Dat ze met poppen
gooiden.’’ Dat zei persfotograaf Kees Baars van dagblad De Stentor
donderdagmiddag op Omroep Gelderland. Baars stond op het kruispunt waar
de auto
tegen De Naald aanknalde.
De Naald, die recht voor Paleis Het Loo
staat, is in 1901
door de bevolking geschonken aan koningin Wilhelmina en prins Hendrik
ter
gelegenheid van hun huwelijk. Het monument is tevens een eerbetoon aan
koning
Willem III en koningin Emma.
Volgens Baars is het ,,heel, heel, heel erg wat er is gebeurd.’’
,,Dit is helemaal niet pluis. Het klonk ook alsof er een bommetje
ontplofte,’’ aldus de fotograaf.
Oranjebond: stop met optredens
De Bond van Oranjeverenigingen adviseert alle oranjeverenigingen
om de openbare optredens af te gelasten. Dat zei voorzitter Michiel Zonnevylle van de bond donderdag.
Feestelijkheden grote steden
In Rotterdam liggen alle officiële feestelijkheden stil. Ook gaat Koninginnedance aan de voet van de Erasmusbrug
en het grote vuurwerk bij de voorjaarskermis niet door, zo laat
burgemeester Aboutaleb weten.
De gemeente Amsterdam vraagt feestvierders huiswaarts te keren wegens
het drama
in Apeldoorn. Op circa twintig lichtborden in de stad staat de tekst:
,,Uit
respect voor de slachtoffers in Apeldoorn verzoeken wij u naar huis te
gaan.’’
Eerder werd al bekend dat veel organisatoren van feesten hun programma
hebben
aangepast vanwege het drama in Apeldoorn. Het evenement van Radio 538
op het
Museumplein is twee uur eerder afgelopen dan gepland. Ook de feesten op
het Rembrandtplein, Weteringcircuit en Max
Euweplein
stoppen een of twee uur eerder.
Bij een aantal evenementen werd een moment stilte gehouden. Dat
gebeurde onder
meer op het Museumplein en op het Leidseplein.
Om
20.00 uur houden drie dancefeesten een
minuut stilte:
Twisted op het Weteringcircuit, Chemistry
in het Westerpark en Loveland
bij de Stopera.
De Toppers besloten niet op te treden op het Museumplein in verband met
het
incident in Apeldoorn. René Froger, Jeroen van der Boom en
Gordon hebben
hiertoe besloten uit respect voor de slachtoffers en hun familie.
,,Onze harten
zijn bij de mensen in Apeldoorn,’’ stellen de drie zangers. Ook de
Haagse band Kane liet weten niet te willen
optreden
in verband met het incident in Apeldoorn, zo ook Ilse DeLange
die eveneens zou optreden op het Museumplein.
De koninginnedagfestiviteiten in de stad
Groningen
gaan vooralsnog gewoon door. Dat heeft de gemeente Groningen laten
weten. In
Groningen zijn optredens, rommelmarkten en andere activiteiten aan de
gang.
In Maastricht, Eindhoven en Breda worden in verband met het incident de
lopende
festiviteiten op gepaste wijze voortgezet. Burgemeester en wethouders
hebben
wel de officiële activiteiten geannuleerd.
De burgemeesters Gerd Leers
(Maastricht), Rob van Gijzel (Eindhoven) en Peter van Velden (Breda)
reageren
met afschuw. Ze zijn geschokt en uiten medeleven naar de slachtoffers
en hun
familieleden. Maastricht en Tilburg hebben de vuurwerkshows voor
donderdagavond
afgelast.
Het voor vanavond geplande concert van Wouter Hamel in het Zaantheater
in
Zaandam is, wegens de gebeurtenissen, eveneens afgelast. Dat meldde
Hamel zelf
via Twitter.
Incident Apeldoorn haalt ook
internationale media
Niet alleen Nederland is geschrokken van de zwarte personenauto die in
aanwezigheid van de koninklijke familie
donderdag op
een groep mensen inreed in Apeldoorn. Ook de Amerikaanse nieuwszender
CNN vond
de gebeurtenis 'breaking news'.
Bovenaan de website van CNN staat een grote gele balk, met het nieuws
in zwarte
letters. Ook de internationale persbureaus zoals Reuters en DPA
besteden
aandacht aan de gebeurtenis.
Balkenende diep geschokt door gebeurtenis
Premier Jan Peter Balkenende is ,,diep
geschokt’’ door ,,de afschuwelijke gebeurtenis’’ in
Apeldoorn. ,,Het is een trieste dag. Koninginnedag zou eigenlijk een
feestdag
moeten zijn. Er zijn gewonden en zwaargewonden en gevreesd moet worden
voor
ernstiger berichten. We leven mee met de betrokkenen en de
familie.’’
Dat zei de premier, die er aangeslagen uitzag, donderdagmiddag in een
korte verklaring
na aankomst op Rotterdam Airport. Balkenende
had na zijn landing direct telefonisch contact gehad met koningin
Beatrix. Zij
was diep geschokt, zei hij. Balkende leeft ook met haar en de familie
mee.
Balkenende zat op het moment dat het
misging in
Apeldoorn in het vliegtuig. Hij was rond 11 uur vertrokken uit de
Poolse
hoofdstad Warschau, waar hij de afgelopen dagen een bijeenkomst van
christendemocraten had bijgewoond.
Premier Balkenende is donderdagmiddag rond
15:00 uur
gearriveerd in Apeldoorn.
Kamer verbijsterd
De voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer hebben zeer geschokt
gereageerd
op het drama in Apeldoorn. ,,De viering van Koninginnedag, die in
Apeldoorn en
andere gemeenten door velen zo enthousiast was begonnen, is
overschaduwd door
de verschrikkelijke gebeurtenis op deze dag,’’ aldus voorzitter
Gerdi Verbeet van de Tweede Kamer.
Verbeet betuigt namens de Tweede Kamer deelneming aan familieleden,
verwanten
en vrienden van de vier dodelijke slachtoffers. Ook gaan haar gedachten
uit
naar gewonden, hun familie en Hare Majesteit de Koningin die met andere
leden
van de koninklijke familie zo dichtbij de
gebeurtenis
waren. Ook haar collega Yvonne Timmerman-Buck
van de
Senaat betuigt haar medeleven.
De fracties van het CDA en de PvdA zijn geschokt en verbijsterd over
het
voorval in Apeldoorn. Woordvoerders van de regeringspartijen lieten
donderdag
weten dat hun gedachten in eerste instantie uitgaan naar de
slachtoffers en hun
familie.
In afwachting van de uitkomsten van een onderzoek speculeren ze niet
over de
achtergrond en oorzaken. CDA-Kamerlid
Liesbeth Spies
zag de gebeurtenissen met afschuw en ontzetting op televisie.
,,Koninginnedag
is een feest. En dat is op deze manier zo ruw verstoord.’’
De VVD heeft geschokt gereageerd op het drama in Apeldoorn tijdens
Koninginnedag. Fractievoorzitter Mark Rutte van de liberalen in de
Tweede Kamer
noemde het donderdag ,,vreselijk voor de slachtoffers en heel erg dat
een
nationale feestdag op zo’n gruwelijke wijze moet eindigen.’’
Reacties uit het buitenland
Voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso heeft
donderdag
verklaard diep geschokt te zijn door het nieuws over de slachtoffers
die
gevallen zijn tijdens de koninginnedagviering
in
Apeldoorn.
,,Namens de Europese Commissie wil ik bij deze mijn meest oprechte
condoleances
aanbieden aan de families van de dodelijke slachtoffers en mijn steun
betuigen
aan de gewonden en hun families en aan de gehele Nederlandse bevolking
in deze
moeilijke tijd,’’ aldus Barroso.
Aartsbisschop Wim Eijk van Utrecht heeft vanuit Lourdes laten weten
diep
geschokt te zijn over de gebeurtenissen in Apeldoorn. Hij is verdrietig
dat dat gebeurde, juist op de dag waarop
we onze nationale
verbondenheid vieren. In een speciaal gebed zal hij bidden voor de
slachtoffers
van het incident in Apeldoorn. Dat liet een woorvoerder
van de Nederlandse Bisschoppenconferentie weten. In Rome zullen de
bisschoppen
Ad van Luyn, Jos Punt en Hans van den Ende
donderdag
bidden voor de slachtoffers.
De Belgische premier Herman Van Rompuy
heeft zijn
Nederlandse collega Jan Peter Balkenende
donderdag
zijn medeleven betuigd wegens de gebeurtenissen in Apeldoorn. In een
verklaring
spreekt hij over ,,een laffe moord die het hart van Nederland heeft
willen
treffen, de monarchie.’’
,,Na de aanslagen van de voorbije jaren is Nederland opnieuw in schok.
Onze
gedachten gaan uit naar de familieleden van de slachtoffers. We voelen
ook mee
met koningin Beatrix en de andere leden van de koninklijke
familie die zich op deze Koninginnedag bijzonder geschokt moeten voelen
door
deze afschuwelijke gebeurtenis,’’ aldus Van Rompuy.
De Antilliaanse minister-president Emily de Jongh-Elhage
heeft een brief naar koningin Beatrix gestuurd om haar medeleven te
betuigen
naar aanleiding van de gebeurtenissen in Apeldoorn. De Antilliaanse
premier
schrijft: ,,De afschuwelijke gebeurtenis in Apeldoorn heeft ons allen
op de
Nederlandse Antillen diep geschokt.’’
,,Onze gedachten gaan uit naar de slachtoffers en hun nabestaanden en
naar u,
uw familie en allen die getuige zijn geweest van dit drama.’’ ,,Dat
een dag die zo mooi begon, zo droevig moest eindigen.’’ Ook heeft
de Antilliaanse premier telefonisch met premier Jan Peter Balkenende
gesproken. Ook in dat gesprek heeft ze haar steun en medeleven namens
het
Antilliaanse volk overgebracht.
De festiviteiten die op Curaçao staan gepland, gaan donderdag
gewoon door. Dit
verklaarde gezaghebber Lisa Dindial.
,,Alle officiële
plechtigheden rond Koninginnedag hebben al op 29 april
plaatsgevonden,’’ aldus Dindial. Op 30
april vinden in Willemstad verschillende feestelijke activiteiten
plaats met
optredens en een rommelmarkt.
Er is geen garantie dat de links naar berichten over de aanslag
hieronder nog actueel zijn!
zie
ook:
Feesten
Rotterdam afgelast
Koninginnedagconcert
niet op de buis
Verblijfplaats
Koninklijke familie onbekend
NOS:
Twee doden en twaalf gewonden
Incident
Apeldoorn haalt ook internationale media
Apeldoorn
doet er een schepje bovenop
Tegen
vier uur persconferentie Apeldoorn
EOD
ter plekke
Vlaggen
in alle gemeenten halfstok
Dader
aanslag in levensgevaar